آزمایش با آتش

ژانویه 3, 2013

ساوونارولا: ظهور و سقوط پیامبر رنسانس

دونالد واینشتاین

برگردان علی محمد طباطبایی

savonarola

در بیستم ماه می به سال 1498 جیورلامو ساوونارولا راهبی که دیدگاه هایش در باره ی رنج و دگرگونی برای مدت یک دهه باعث تحریک و برانگیختن شهروندان فلورانس شده بود برای بار دوم در زندگی اش با شکنجه روبرومی شد. او سالها بود که برای مردم فلورانس از پایان قریب الوقوع جهان سخن گفته بود. ترکیب ماهرانه ای از تهدیدها و وعده ها برایش مرجعیتی سیاسی و به همان اندازه روحانی ایجاد کرده بود. اما اکنون چهره ی واقعی او به عنوان شیادی نشان داده می شد که فقط وانمود می کرد دستوراتی را با بصیرت ذاتی اش دریافت می کرد که خداوند فرستنده آنها بود. در آوریل همان سال، هیئتی تعیین شده توسط حکومت او را مورد بازجویی قرار دادند.

ادامهٔ مطلب »

یا: چرا اسلام یک مبارزه طلبی است

بخش چهارم و پایانی

استفان وایدنر

برگردان علی محمد طباطبایی

 

نبرد فرهنگ ها چیز بدی هم نیست، نکته منفی در آن هنگامی بروز می کند که در یک طرف این نبرد یک فاتح تمام و کمال وجود داشته باشد. این که تا چه اندازه (و این که اصلاً آیا) غرب می تواند به وعده های خود پایبند باشد: این به آن بستگی خواهد داشت که نزدیکی به غرب برای مسلمانان تا چه اندازه ارزشمند می نماید. 

  ادامهٔ مطلب »

(بخش چهارم و پايانی)

پول برمن ـ نيويورك تايمز

برگردان: علی محمد طباطبايی

تاریخ انتشار اول سه‌شنبه ۱۹ فروردين ۱۳۸۲

۶
اين پرسش كه تمامی زندگی قطب را در سيطره‌ی خود گرفته بود پرسشی بود مربوط به الهيات و او آنرا به توسط مجلد‌هايش در باره‌ی قرآن پاسخ داد. اما سعی او اين بود كه اين الهيات عملی يا قابل اجرا نيز باشد – يعنی برنامه‌ای انقلابی جهت نجات بشريت. اولين گام بازكردن چشم‌های مردم بود. قصد او اين بود كه مسلمانان طبيعت اين عمل خطير را باز شناسند – يعنی اين واقعيت را كه اسلام از طرف جهان خارج از خودش مورد تهاجم واقع شده است.

ادامهٔ مطلب »

(بخش سوم)

پول برمن

نيويورك تايمز

برگردان: علی محمد طباطبايي

تاریخ انتشار اولیه شنبه ۱۶ فروردين ۱۳۸۲

دستاوردهای علمی و فنی اروپا به آنها امكان داد تا بر جهان تسلط يابند و اروپايی‌ها « دوگانگی شنيع » خود را بر مردم و فرهنگ‌های ديگر در هر گوشه از جهان تحميل نمودند. اين بود آغاز فلاكت مدرن. تشويش و اضطراب در جامعه‌ی‌ معاصر، منطق سرگشتگی، بی‌هدفی، و تمنا برای خوش‌های دروغين. بحران زندگی مدرن را هر شخص صاحب انديشه در غرب مسيحی حس می‌كرد. اما برای بار ديگر پيشوايی اروپا آن بحران را به هر انسان اهل فكر در جهان اسلامی نيز تحميل نمود. در اينجا قطب به چيزی بديع اشاره می‌كند. در نظر او مسيحی‌های جهان غرب بحران زندگی مدرن را به عنوان پيامد سنت دينی خودشان تجربه می‌كنند – نتيجه‌ای حاصل از تقريباً ۲۰۰۰ سال خطای كليسايی. اما به تعبير قطب مسلمانان با همان تجربه در شرايطی مواجه می‌شوند كه توسط مسيحی‌های جهان خارج از خودشان به آنها تحميل شده است، يعنی حالتی كه می‌تواند اين تجربه را برای آنها دوبرابر دردناك تر كند – يك بيگانگی كه در عين حال يك سرافكندگی و شرمساری نيز هست.

ادامهٔ مطلب »

(بخش دوم)

پول برمن

نیویورك تایمز

برگردان: علی محمد طباطبایی

(انتشار اول در فروردین 82)

 3

 قطب می نویسد كه در سرتاسر جهان انسان ها به لحظه ای از بحران غیر قابل تحمل رسیده اند. نژاد بشر رابطه با طبیعت بشری را از دست داده است. الهام، بصیرت و اخلاق به انحطاط گراییده است. كیفیت روابط جنسی به « مرتبه ای پست تر از مقام چهارپایان » نزول كرده. انسان مفلوك، مضطرب و نسبت به آینده ی خود بدبین شده و به سبكسری و بلاهت، جنون و جنایت فروغلتیده و در بدبختی و ناخشنودی خود از زندگی اش به سوی مواد مخدر، الكل و تفكرات اصالت وجودی گراییده است. قطب بهره وری اقتصادی و دانش علمی را مورد ستایش قرار می دهد اما یقین دارد كه ثروت و علم نمی تواند نژاد بشری را نجات دهد. در عوض بر این گمان است كه ثروتمندترین كشورها از قضا ناخشنودترین هستند. او می پرسد كه علت این ناخشنودی چیست – این جدایی مصیبت بار میان طبیعت حقیقی بشری و زندگی امروزی؟

ادامهٔ مطلب »

(بخش اول)

پول برمن

نیویورك تایمز

برگردان: علی محمد طباطبایی

(انتشار اول در فروردین 82)

 

1

در روزهای پس از واقعه ی 11 سپتامبر بسیاری از مردم جهان انتظار داشتند كه آمریكایی ها به پیروزی سریع و رضایت بخشی بر گروه القاعده نایل شوند. در آن زمان چنین تصور می شد كه ارتش القاعده چیزی بیش از یك كشتی دزدان دریایی نیست و عقیده ی عموم بر این بود كه نیروهای تیزبین پلیس به كمك بازداشت های فوری و عملیات پنهانی این كشتی را به راحتی غرق خواهند ساخت. بالاخره القاعده از سرزمین اصلی اش افغانستان بیرون رانده شد. دستگیری ها و ترفند ها به طرزی شایسته و ماهرانه انجام شده و هنوز هم در حال انجام هستند. در همین ماه جاری یكی از افسران ارشد بن لادن در پاكستان به چنگ پلیس افتاد. عوامل پلیس آنگونه كه گزارش های خبری می گویند به نظر می رسد كه حتی به رد پای خود بن لادن نیز رسیده باشند.

ادامهٔ مطلب »

نقد عقل عربی

آوریل 29, 2009

نگاهی به اندیشه های فیلسوف عرب محمد عابد جابری

سونیا حجازی

برگردان علی محمد طباطبایی

 

  

محمد عابد جابری بدون تردید مهمترین روشنفکر عربی در جهان معاصر است. نقطه توجه او در کارهایش بر ناکامی پروژه ی روشنگری در جهان اسلامی و جستجوی یک هویت عربی در جهان مدرن متمرکز است. سونیا حجازی آراء و اندیشه های او را بررسی می کند. 

ادامهٔ مطلب »

چگونه مغزهای ما مفهوم خدا را بوجود می آورد

مایکل بروکس

بخش دوم و پایانی

برگردان علی محمد طباطبایی

 

 آمادگی طبیعی ما برای باور به جهان فراطبیعی همچنان که پیرتر می شویم همراه ما می ماند. کلمن به این نتیجه رسید که انسان های بالغ همان اندازه گرایش به دیدن قصد و نیت در جایی که نمی تواند چنین چیزی وجود داشته باشد دارند که کودکان. افراد بالغ هنگامی که از آنها خواسته می شود برای پدیده های طبیعی توضیحی بیابند غالباً به استدلال های غایت شناختی (teleological) از قبیل « درختان اکسیژن تولید می کنند تا حیوانات بتوانند تنفس کنند » متوسل می شوند و یا مثلاً به « خورشید داغ است زیرا گرمی زندگی را می پروراند. »

ادامهٔ مطلب »

چگونه مغزهای ما خدا را بوجود می آورد

مایکل بروکس

بخش اول

برگردان علی محمد طباطبایی

در حالی که طی دوره ی موسوم به کسادی بزرگ که در 1929 آغاز گردید بسیاری از نهادها در حال فروریزی بودند، تنها یکی از آنها بود که اتفاقاً وضعیتش روبه تعالی بود. در این زمانه ی فلاکت و بیچارگی مقرراتی ترین و خودکامه ترین کلیساها با هجوم غافلگیر کننده ی مردم روبرو بودند. 

ادامهٔ مطلب »

سونیا حجازی

مركز مطالعات توسعه ی ابن خلدون در مصر

برگردان علی محمد طباطبایی

(تاریخ انتشار اولیه: جمعه 6 تیر 82)

 

 

 تا همین اواخر تصور عموم بر این بود كه حكومت های سلطنتی در جهان عرب در برابر تغییرات مقاومت شدیدی نشان می دهند. چنین فرض می شد كه روند تغییر و دگرگونی ابتدا در كشورهایی رخ خواهد داد كه در آنها وعده ی دموكراسی واقعی و احترام به حقوق بشر داده شده بود. در جستجوی اقدامات قانونی برای برقراری دموكراسی در جهان عرب در دهه های 70 و 80 بیشتر به نظر می رسید كه باید متوجه ی الجزایر و مصر بود تا مراكش و اردن. هرچند كه با گذشت زمان ثابت گردید كه دو كشور آخری آمادگی بسیار بیشتری برای تغییر و دگرگونی مثبت دارند تا حكومت های جمهوری در همسایگی خود. امروزه بسیاری از ناظرین مراكش را به عنوان آزمونی جهت تغییر و دگرگونی صلح آمیز به سوی دموكراسی در مدیترانه ی جنوبی ارزیابی می كنند.

  ادامهٔ مطلب »