منظره پردازی رمانتیك و طبیعت (بخش اول)

اکتبر 12, 2008

 

 تصویر 51: کاسپار دیوید فریدریش، صلیب در کوهستان. رنگ روغن روی بوم. 115 در 110 سانتیمتر. 1808. گالری دولتی نقاشی در شهر درسدن.

 

     طبیعت به عنوان سرچشمه ی الهام و هماهنگی در نقاشی از منظرپردازی های سبك رمانتیك نقش مركزی یافت. نسبت میان قالب ها و انسان ها در هنر رمانتیک بسیار معنادار تر بود تا در منظره پردازی های کلود لوریان. آن گونه که رمانتیك ها معتقد بودند تجربه ی مذهبی فقط از طریق یكپارچگی و یكی شدن با طبیعت میسر می گردید. هنگامی كه به نقاش آلمانی كاسپار دیوید فریدریش (1840ـ 1774) تهیه ی یك محراب برای عبادتگاه خانوادگی سفارش داده شد او ایمان خود را توسط شکل هایی در طبیعت بیان نمود. برای این منظور وی صلیبی را در مقابل نور و بر نوك قله ی كوهی و در اشعه های خورشید در حال طلوع به تصویر كشید (تصویر51). سرخی تیره رنگ تمامی این صحنه را در نوری غیر زمینی غوطه ور ساخته است و ما را به یاد احساس درونی در یکی از آبرنگ های آلت دورفر می اندازد. برای فریدریش چنانچه شکل هایی از طبیعت در این مراسم شركت داده نمی شدند مفهوم مرگ و رستاخیز مسیح ناقص می بود. باوجودیكه فریدریش و وردزورث قاعدتاً نمی توانسـتند از یكدیگر چـیزی بدانـند، دومی همان تصویر مورد بحث را در یكی از نوشته هایش مورد استفاده قرار داد، صلیبی بر فراز كوهی در شعاع های خورشیدی در حال غروب:

     در برابرم آن هیئت ستایش برانگیز می درخشد

     در پرتوی عمیق از خورشید در حال غروب

     یا در آسمان بود كه او را دیدم

     آن موجود تنها و والا را

     فراتر از هر چیز ممكن، همچون صلیبی از جنس هوا

     تنها در بلندی صخره ای سر به فلك كشیده

     ایستاده چون صومعه ای سرشار از زهد و پارسایی

                                                             پیش در آمد، كتاب 8

 

تصویر52: کاسپار دیوید فریدریش، حریم بزرگ. رنگ روغن روی بوم. 74 در 103 سانتیمتر. 1832. گالری دولتی نقاشی در شهر درسدن.

     منظره های فریدریش چنان پرمفهوم هستند كه كل فضای تابلو حالتی مهییج و تكان دهنده به خود می گیرد. درتابلوی حریم بزرگ (تصویر 52) عنوان و تركیب بندی هرکدام نماد و مظهری از آن مفهومی هستند که او آن را در یک خلیجی كوچك و باتلاقی با چمن زار هایی در اطرافش و در نور سپیده دمان مشاهده می کرد. پیش زمینه ی نقاشی بطور اعجاب انگیزی از انحنای سطح افق متابعت می كند. در پشت ردیف های درختان تیره رنگ كه در برابر آسمان قد برافراشته اند، چمن زارهایی كه در دوردست واقع شده اند خود را می گسترانند. قایقی كوچك و در سایه فرورفته  تنها نشانه ی وجود انسان در این منظره است. در این اثر هستی انسانی در هماهنگی كامل با طبیعت قرار دارد. واقع گرایی فریدریـش چـنان دقـیق و كامـل و انباشـته از احساس است كه به فراواقعیت ( سورئالیسم ) بسیار نزدیك می شود. چنانچه این منظره را با سیاه مشقی از دورِر كه با آبرنگ كار شده است (تصویر 53) مقایسه كنیم بسیار آموزنده خواهد بود. مشاهده ی طبیعت در كار دورِر رمانتیك های آلمان را تحت تاثیر قرار داد، اما واقع گرایی او بر اساس میل شخصی اش برای شناختن قوانین طبیعت قرار داشت و هیچگونه انعكاس وحدت وجودی نداشت، در حالیكه تابلوی حریم بزرگ برای فریدریش مظهری از حقیقتی جهانی بود.

 

 تصویر 53: آلبرشت دورر، کلبه ای در کنار برکه. آبرنگ، 3/21 در 2/22 سانتیمتر. بریتیش میوزیوم لندن.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: