اسطوره ی ناپلئونی : قهرمانی و عكس العمل (2)

اوت 26, 2008

 

صویر 44: بازماندگان کشتی مدوزا اثر تئودور ژریکو. 419 در 716 سانتیمتر. موزه لوور پاریس

  

استفاده ی شورانگیز گویا از خاصیت تیره ـ روشنی در اثر مورد بحث از شیوه ی نقاشی باروك اسپانیایی اقتباس شده بود، اما كار او جهانی را توصیف می كند كه از اطمینان فردی اشرافیت قرن هفدهم بسیار دور شده است. ضربه ی روحی و غافلگیر كننده ی انقلاب و جنگ برای رمانتیك ها غیر ممكن می ساخت كه نقاشی های تاریخی خود را در سبكی تصنعی و تزئینی بوجود آورند. آنها مضمون های آثارشان را نه از اسطوره ها، بل از زندگی واقعی بیرون می كشیدند. آنها قربانیان ستم و بی عدالتی را تبدیل به قهرمان می كردند، و به این ترتیب شكلی نو از نقاشی تاریخی ابداع نمودند. نقاش فرانسوی تئودور ژریكو (1824ـ 1791) تابلوی « بازماندگان كشتی مدوزا » را (تصویر 44) بر اساس گزارش خبری از روزنامه ها نقاشی كرد. كاپیتانی نالایق باعث غـرق شدن ناوی به نام مـدوزا شده بود، اما وی قایــق های نجات را فقط به درجه داران اختصاص داد، در حالیكه مسافرین و ملوانان معمولی مجبور گردیدند اقبال خود را با ساخت كلكی كه به سرعت سرهم كرده بودند بیازمایند. قرار بود كه كلك را یكی از قایق های نجات یدك بكشد، لیكن افراد خود تشخیص دادند كه بهتر است شخصاً برای نجاتشان اقدام كنند. پس از روزهای زجر آور كه با شورش و انسان خواری سپری شده بود، چند نفر باقیمانده توسط كشتی دیگری نجات یافتند. بر روی چنین داستان واقعی از خودخواهی و بی عاطفگی بشر، ژریكو تابلویی با تركیبی دارم و مهیج ساخت. هرمی كه از بدن انسان های داخل كلك تشكیل شده، با امید بسیار به سوی بالا و به طرف مرد جوانی كه بر روی دكل پیراهنش را در آسمان می چرخاند گرایش دارد. مرد جوان سعی دارد تا یک كشتی را كه در دوردست در افق مشاهده می شود متوجه خود سازد. برای تعادل تابلو، حركتی مخالف با هرم انسانی به سوی پائین و به طرف فیگورهای دراز شده در قسمت جلوی تابلو مشاهده می شود، به سوی انسان هایی كه بیهوش در حال مرگ افتاده اند و جنازه ای درهمان حال به دریا سُر می خورد.

 

تصویر 45: قتل عام خیوس اثر اوژن دلاکروا. 419 در 354 سانتیمتر. موزه لوور پاریس.

     دوست و دنباله روی ژریكو، یعنی اوژن دلاكروا (1863ـ 1797) كه در تابلوی مورد بحث مدل مرد جوان روی دكل بود، تابلوی قتل عام خیوس(تصویر 45) را بر اساس روایتی از نبرد استقلال طلبانه ی یونانی ها بر علیه ترك ها نقاشی كرد. این جنگ تخیلات بسیاری از اروپایی ها را تحریك كرده بود كه مسلماً به سود آن طرفی جبهه می گرفتند كه به عنوان جانشین آتنی های باستانی تصور می شد. لرد بایرون الگویی از یك فرد رمانتیك ـ چه در زندگی روزمره و چه در شعر و شاعری ـ در تلاش برای خدمت به اهداف یونانــی ها جانش را از دست داد. آنچـه دلاكروا به تصویر كشیده، روایت قتل عام و كشتار بی رحمانه ی بیست هزار شهروند بی دفاع یونانی توسط سربازان ترك در جزیره ی خیوس است. همچون گویا، دلاكروا نیز با قربانیان درون تابلو احساس همدردی و ترحم دارد. اما بر خلاف او از خودِ جنگ شكایتی نمی كند. دلاكروا بیشتر در شداید مرگ و درماندگی در اثر جنگ، مضمونی به مثابه عمل و کردار تفوق آمیز اسطوره های باستانی یافته است.

     روش نقاشی دلاكروا از جهت درخشش و جلای رنگ آمیزی به روبنس و واتااو بسیار مدیون است. البته دقت در جزئیات نیز در نقاشی های او سهم موثری ایفا می كند. برای تابلوی مورد بحث دلاكروا سیاه مشق های زیادی انجام داد، جغرافیای جزیره ی خیوس و همچنین نوع لباس های سكنه را مطالعه نمود. واقع گرایی او تاثیرات عاطفی درون تابلو را تقویت می كند، در حالیكه مبالغه كاری های رمانتیك او عكس العمل های عاطفی ما را در خصوص واقعه ی مورد بحث در تابلو افزایش می دهد. باوجودیكه تابلوی قتل عام در خیوس از آن نوع نقاشی های تاریخی محسوب میگردد كه كنش فردی را بالاتر از اهمیت زمانی آن قرار می دهند، اما این اثر از درامِ اسطوره ای كلاسیسم بسیار دور است.

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: