رکوکو بخش دوم (رمانتیک ها)

ژوئن 19, 2008

تصویر شماره ۴: تابلوی پسرک فوت کننده در حباب صابون اثر ژان باپتیست شاردن به سال 1730. رنگ روغن روی بوم (93 در 77 سانتیمتر). گالری ملی هنر در واشنگتن.

 

     شاردین تابلوی پسربچه ای كه حباب صابون درست میكند (تصویر 4) را به عنوان اعتراضی به بی ارزش دانستن مضمون های طبیعت بی جان توسط هنر رسمی به تصویر كشید. این تابلو نه تابلویی از زندگی روزمره ی مردم عادی است و نه یک نقاشی تاریخی، بلكه دنیایی است از زیبایی و آرامش تزلزل ناپذیر. در شرایطی كه نقاش تركیب تابلو را به یك مثلث از دوچهره ی بدون پس زمینه فرو كاسته است، همزمان توجه ما را به صورت هوشیار پسر بچه و كودكی كه با تقلای زیاد به ماجرای در حال انجام  می نگرد جلب می کند. موضوع تابلو خود به اندازه ی حباب صابون زودگذر است و همچون واتااو بی ثباتی و ناپایداری زندگی را به تصویر درآورده است. 

   حباب صابون می توانست نمادی از دنیایی ساختگی باشد كه فرانسیس بوشه ( 1770 ـ 1703 ) و شاگردش ژان هونوره فراگونارد ( 1806 ـ 1732 ) برای اشراف نقاشی میكردند. هر دو نقاش برای آنكه همچون واتااو دنیای رویایی و مملو از تخیلات زیبا خـلق كنند از خطوط تزئینی ظـریف سبـك روكوكو استفاده میكردند، اما در كار آنها از خودآگاهی واتااو در باره ی گذرا بودن خوشی و لذت این جهانی اثری نیست. نقاشی های بوشه نسبت به كارهای واتااو از صلابت بیشتری برخوردار است و بر طراحی تزئینی اثر تاكید بیشتری میكند. از جمله تابلوهای معروف او تابلوی رنگ روغن مادام پومپادور معشوقه ی لویی پانزدهم است (تصویر 5) كه نقاش او را در شكل ونوس به هنگام آرایش و با ظرافـت و شكنندگی رنگهای سفید ـ صورتی یك مجسمه از جنس چینی نقاشی كرده است. موضوع این نقاشی مارا به یاد تابلوی اطفارگرایانه ی (mannieristisch) فرانسیس كلوئه از بانویی درباری كه در ظاهرِ ونوس نمایان شده بود می اندازد كه نقاش او را در هنگام استحمام به تصویر كشیده است. اما تخیل شاد بوشه با اختلاف نظر مابین امر » حقیقی «  و  » افسانه ای «  كه در كارهای كلوئه می یابیم سر و كاری ندارد. ونوس بوشه بدون آنكه تحت تاثیر كبوتری كه به پایش افتاده و پرپر میزند [سمبلی از ونوس] و یا تحت تاثیر كوپید شجاع [کوپید پسر ونوس] قرار گیرد، هیچگونه احساسات نگران كننده ای از خود بروز نمیدهد، زیرا او دیگر چیزی از بی واسطگی انسان های واقعی در خود ندارد. این تابلو به عنوان چشم اندازی تملق انگیز از مادام پومپادور در نظر گرفته شده بود و محل نصب آن نیز منزل مسكونی آن خانم بود.

 

تصویر شماره 5: اثری از  فرانسوا بوشه به نام ونوس به هنگام آرایش، در ابعاد 108 در 85 سانتیمتر. موزه متروپولیتن در نیویورک

 

 

     به هنگام نگریستن به تابلوی میعاد گاه عشاق جوان اثر ژان هونوره فراگونارد چندان تحت تاثیر ماجراهای عاشقانه ی زوج جوان كه تجارب كم اهمیت آنها در ردیفی از تابلو ها توسط نقاش نامبرده به تصویر درآمده است قرار نمی گیریم (تصویر 6). شكلهای درون تابلو همچون محتوای داستان كمتر واقعی به نظر می رسند. اندام های دو جوان با خطوط انحنادار بسیار شكیل و آراسته به تصویر درآمده اند اما درون تهی به نظر میرسند. آنها در درون شاخ و برگ درخـتان و بوتــه های منظره ای غبار گرفته ذوب شده اند. درختانِ پس زمینه شبیه به تزئینات گچی به كار رفته در زیباسازی فضای داخل قصر های روكوكو هستند و كمتر شباهتی به درختان واقعی منظره ای از كشور فرانسه دارند.

      خوش سلیقگی و ظرافت طبع و البته بی خیالی و شادی در سبك روكوكو ما را به یاد موسیقی موتسارت و هایدن می اندازد، ویژگی هائی كه جانشین ایمان باروك بر تغییرات پویا در ساختاری هماهنگ و به وضوح بیان شده گردیدند. روكوكو با خوش مشربی ظریف و فرهیخته اش در ادبیات نیز نظیرهائی بوجود آورد، بخصوص در رابطه با آثار  »عصر آگوستین  « در انگلیس و هنگامی كه نویسندگانی چون آلكساندر پوپ و ژوزف ادیسون آگاهانه وزنهای شعری نویسندگان لاتین از زمان آگوستین را تقلید میكردند. ابیات پوپ غالباً با اسلیمی های (یا آربسک های) انحنا دار و به عقب غلطیده چون شاخ و برگ های تزئینی روكوكو شــباهت دارند. هجو ادبــی مـعروف او به نام  هتك طره The Rape of Lockمزاحی است در رابطه با یك چنین طره یا كاكلی.

 

 

تصویر شماره 6: میعادگاه عشاق جوان، اثری از ژان هونوره فراگونارد. ابعاد تابلو 317 در 244 سانتیمتر. مجموعه فریک در نیویورک

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: