رمانتیكِ خردگرا (رمانتیک ها)

ژوئن 16, 2008

از روكوكو تا كلاسیسم

  

 

  اتاقی به سبک نئو کلاسیسم (تصویر مربوط به کتاب خانم سارا کورنل نیست)

  

     در نگاهی نه چندان دقیق می توان ادعا نمود که سبک باروك كه همه ی هنرها، فلسفه ها، علوم، سیاست و الگوهای اجتماعی را به پیكره ی واحدی از یك فرهنگ اروپایی جوش داده بود تا بعد از آغاز قرن هژدهم همچنان برای مدتی ادامه یافت. با این حال همان نـیروهایی كه ابتدا  انـرژی هـای معنوی و هنری اروپا را با هم متحد نموده بودند، در قرن هژدهم برای جدا نمودنشان از یكدیدگر به تلاش پرداختند. اغلبِ فیلسوفان قرن هفدهم كار خود را در آغاز با اثبات وجود خدا آغاز میكردند و سپس هر چیز دیگر را از آن نتیجه می گرفتند. با این وجود از دكارت گرفته تا لاك آنها روش های اثباتی را که در آنها آزمایش و مشاهده نقش اساسی را به عهده داشت بوجود آوردند كه با نظریه پردازی مبتنی بر پیش فرض های معین و غیر قابل تغییر مخالفت می كرد. در اواخر قرن هفدهم لاك و نیوتون بالاخره روش تجربی را به کرسی نشاندند و در قرن هژدهم الهیات بطور كامل از صحنه ی فلسفه خارج گردید. اكنون می بایست همه چیز توسط مشاهده ی پدیده های طبیعت به اثبات رسد و دوره ی جای دادن داده ها در نظام های فکری دیگر سپری شده بود. نیوتون بین فیزیك و متافیزیك فرق گذارده و آنها را بطور كامل از یكدیگر جدا كرده بود و از قرن هژدهـم بـه بعد فلسفه، الهیات و علم ناب هر کدام به عنوان شاخه ای جداگانه تلقی می شد. از این رو قرن هژدهم خود را به عنوان قرن خرد یا روشنگری می پنداشت وتا به امروز نیز این تقسیم بندی به همین شكل باقی مانده است. این دوره با ویژگی خرد محور و كاوش گر خود به عنوان حدفاصلی قاطع میان رنسانس و جهان نو به حساب می آمد. قرن هژدهم پس از جنگ های تلخ مذهبی مسیر دنیوی (سکولار) را درپیش گرفت، هرچند تمامی تمایلات این قرن جدی یا علمی نبود. سلیقه ی این دوره از آداب دانی شدیداً معنوی گرفته تا جستجوی معمول و مبتذل برای تفریح وسرگرمی، بسیار  تنوع داشت.

     هرگز یک سبك هنری که نام آن روشنگری باشد بوجود نیامد و برخلاف دوره ی باروك بین هنرهای مختلف توافقی ایجاد نگردید. با این وجود در آثار موسیقی موتسارت و هایدن، در نوشته های ادبی پوپ، ادیسون و ولتر، درنقاشی های واتااو، گینزبورو و رینولدز و در معماری رابرت آدام، درون مایه ی مشتركی مملو از روشــنی، وضــوح و نظم بر اساس اصول خرد و سلیقه حاكمیت داشت.

     اشتیاق برای نظم بخشیدن و قابل فهم كردن هر چیزی ـ كه واكنشی بر اثرات كوبنده و زیادت طلبی های سبك باروك بود ـ برای موسیقی، ادبیات و معماری ثمربخش تر بود تا برای نقاشی و مجسمه سازی. در هنرهای زیبا گرایش به سوی طبقه بندی و نظم و تعاریف عینی و دقیق باعث ایجاد شکاف بیشتر آکادمیک میان انواع مختلف نقاشی ( نقاشی های تاریخی، منظره، چهره پردازی، زندگی روزمره ی مردم و طبیعت بیجان ) گردید و به بحث هایی در این باره دامن زد كه چگونه زیبایی خود را از سایر ویژگی های خوشایندِ احساسات و روح بشری متمایز می سازد.

در تمامی اروپا بر اساس سرمشق فرانسوی، آكادمی های هنری بوجود آمدند. شوخی تقدیر بود كه این مدارس كه هدف از تاسیس آنها پاسخ به نیاز های واقعی برای تدریس شایسته هنر نقاشی بود، و بخصوص برای آموزش هنرآموزان كم بزاعت در نظرگرفته شده بودند، به سرعت جنبه ی اقتدارگرایانه یافته و سرانجام به مانعی برای خلاقیت های فردی تبدیل گشتند.

نظریه پردازان زیبایی شناسی همانگونه كه دانشمندان پدیده های طبیعت را مورد كاوش قرار میدادند  هنر را مورد بررسی و مطالعه قرار دادند و به جستجوی نتایج منطقی و قابل اثبات می گشتند. اما آنها در انتخاب میان قوانین عینی فرم و نیاز به الهام و خیال پردازی هنری كه در نظریات هنری از ارسطو گرفته تا لئوناردو نقش مهمی بازی كرده بود در تنگنا قرار گرفتند. زیبایی شناسان قرن هژدهم اولین كسانی بودند كه سعی نمودند تمامی آن فرآیندی را معین کنند که باعث می شوند ما اثر هنری را زیبا بینیم. از این رو در تمامی این دوران هنرمندان و زیبایی شناسان تلاش های گیج كننده ی بسیاری انجام دادنـد تا قـوانـین عینی هنر كلاسیك ـ یكی از عناصر قابل تعریفِ بوجود آورنده ی سبك ها ـ را با برداشتی ذهنی از خیال پردازی خلاقانه در هماهنگی قرار دهند كه در نتیجه ی آن نه شكل های مشخص كه احساسات انسانی تجلی می یافت.

ادامه دارد . . .

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: