آرشیو میتروخین، جلد دوم

ژوئن 8, 2008

امیر طاهری

برگردان علی محمد طباطبایی

 

 

دختر جوان زیبا است و شاه كه در دیداری از پاریس دانشجویان ایرانی را به حضور پذیرفته نمی تواند نسبت به او بی توجه بماند. مردی كه مسئول دفتر امور دانشجویان ایرانی در خارج است آن دختر را به جلو هدایت می كند و چنان از او تعریف می كند تا شاه را وادارد كه در جلوی آن دختر توقفی نماید.

عشق در نگاه اول؟ شاید، و شاید هم خیر. اما چند ماه بعد، آن دختر دانشجو با لبخندی ملیح در مراسمی بسیار باشكوه با شاه ازدواج  می كند تا از آن پس ملكه فرح پهلوی ایران باشد.

اما آنچه نه شاه و نه فرح از آن مطلع بودند آن كه « فرصت برخورد و آشنایی » آنها از قبل به دقت توسط سرویس مخفی شوروی یعتی كا گ ب و از طریق یكی از « سرمایه های » آنها، دیپلوماتی ایرانی به نام جهانگیر تفضلی كه در آن زمان رئیس دفتر دانشجویانی ایرانی بود طراحی گردیده بود. 

علت آن كه كا گ ب فرح را به عنوان همسری برای شاه می خواست این بود كه یكی از « خویشان    نزدیك » فرح كه به هنگام تحصیل در پاریس به استخدام كا گ ب در آمده بود بر این نظر بود كه ملكه ی آینده ی ایران دارای « همدلی شدید كمونیستی » است.

این یكی از افشاگری های جنجالی از كتاب « آرشیو میتروخین، جلد دوم » است، كتابی مبتنی اسناد كا گ ب كه واسیلی میتروخین یك تحلیل گر سازمان اطلاعات شوروی كه در 1992 به بریتانیا پناهنده گردید آنها را قبلاً به سرقت برده بود. برای مدت بیش از 30 سال وظیفه ی میتروخین طبقه بندی استاد كا گ ب بود. اما پس از چند سالی او این عادت را پیدا كرد كه برای خود نیز كپی هایی از آن اسناد تهیه و نگهداری كند. سپس او این كپی ها را به خانه ی ییلاقی خودش در حومه ی مسكو برده و در آنجا مخفی و نگهداری می كرد.

جلد اول از آرشیو میتروخین كه توسط سازمان سیا به عنوان « بزرگترین گنجینه ی اسناد سری اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی » توصیف شده است، یك دهه قبل منتشر گردید و به فعالیت های كا گ ب در غرب مربوط می شد. انتشار آن كتاب با فاش ساختن نام تعداد زیادی از مامورین كا گ ب در غرب از جمله مقامات رسمی بالا و روشنفكران مطرح اروپا و آمریكا جنجالی به پا كرد.

جلد دوم این كتاب به عملیات كا گ ب در جهان سوم و به ویژه خاورمیانه می پردازد و مانند جلد قبلی دارای افشاگری های بسیاری است. ما از طریق این كتاب پی می بریم كه وادی حداد چهره ی نمادین مقاومت فلسطین از همان ابتدا از حقوق بگیران كا گ ب بوده و هیچ عملیاتی را بدون چراغ سبز مسكو انجام نمی داده است. استخدام حداد به قدری مهم بود كه یوری آندروپوف رئیس كا گ ب شخصاً موضوع را به لئونید برژنف منتقل نمود.

ك گ ب همچنین یكی از برادران پرزیدنت حافظ اسعد را به استخدام خود درآورد و برای او اسم رمزی Munzer را انتخاب نمود. از دیگر ماموران ك گ ب یكی هم سامی شرف از نزدیك ترین دستیاران پرزیدنت جمال عبدالناصر بود. « سرمایه » ارزشمند دیگر آنها هانی الحسن رهبر فلسطینی بود كه یاسر عرفات او را به عنوان « قابل اطمینان ترین » همكار خود می دانست. آنها همچنین یك مامور تمام وقت ك گ ب را نیز كه نام مستعار Gidar داشت برای همكاری با او در نظر گرفته بودند.

میتروخین فاش می سازد كه تهاجم تروریستی در المپیك مونیخ كه در آن 11 ورزشكار اسرائیلی جان باختند بر خلاف باور رایج توسط خود یاسر عرفات سفارش شده بود و این كه این حمله توسط هانی الحسن و نه آن گونه كه تصور می شد « عناصر خودسر » فلسطینی تنظیم شده بود.

همچنین از میان كسانی كه برای ك گ ب كار می كردند یكی هم از « خویشان نزدیك » امیرعباس هویدا بود، همان هویدایی كه برای مدت 12 سال نخست وزیر ایران بود.

بزرگترین موفقیت های به دست آمده ی ك گ ب در الجزیره، مصر، لنبان، سوریه و عراق حاصل شده بود. در بیشتر موارد ماموران مخفی ی آینده توسط پول یا زنان زیبا اغوا می شدند. كسانی كه موافقت می كردند كه صرفاً به دلایل عقیدتی برای ك گ ب كار كنند معمولاً از اعضای احزاب كمونیستی آن كشورها بودند. بعضی از رهبران این احزاب مانند خالد بكداش سوری و نورالدین كیانوری از حزب توده ی ایران به طور مرتب در لیست حقوق بگیران ك گ ب قرار داشتند. دیگرانی مانند عزیز محمد از عراق گاه و بیگاه به طور بكجا مقادیری دریافت می كردند در حالی كه رهبران حزب كمونیست یمن جنوبی از طریق امضای قراردادهای تجاری با اتحاد شوروی و اقمارش به پول می رسیدند.

یكی از قسمت های جالب توجه كتاب به دیكتاتور مخلوع عراق صدام حسین می پردازد، كسی كه ابتدا توسط انگلیسی ها پشتیبانی می شد. البته صدام حسین دیكتاتور شوروی یوزف استالین را ستایش می كرد و سعی می نمود كه در زندگی او را سرمشق خود قرار دهد. این علاقه ی صدام به استالین بالاخره باعث گردید كه ك گ ب نظر او را به طرف خود جلب كند و او را قانع سازد كه یك قرار داد صلح و همكاری با مسكو امضا نماید و به نیروی دریایی اتحاد شوروی حق كشتیرانی و لنگر انداختن در بندر ام القصر در بالای خلیج فارس را بدهد.

یكی از كسانی كه نقش كلیدی در تمامی این ماجراها داشت ایوگونی پریماكوف یعنی پرسابقه دارترین مامور ك گ ب در جهان عرب بود. این كتاب چنان انباشته از افشاگری های جالب توجه است كه در یك نقد و بررسی به تنهایی نمی توان به همه ی آنها پرداخت.

اما ارزش واقعی آن در دو واقعیت نهفته است:

اولی این است كه آن اسناد به ما نشان می دهند كه در میانه ی دهه ی 1970 اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بخشی از جنگ سرد را در « كشورهای در حال توسعه » برنده شده بود. در میان كشورهای عربی فقط عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان و مراكش بودند كه در « پاكیزه ماندن » از نفوذ ك گ ب در سطوح بالای حكومتی در امان مانده بودند. به استثنای 9 كشور از 77 كشور وابسته به « جنبش عدم تهعد » بقیه رژیم هایی بودند كه طرفدار شوروی بودند.

و با این وجود رهبری شوروی عاجز بود از این كه با چنین پیروزی به دست آمده، به ویژه پس از عقب نشینی تحقیرآمیز ایالات متحده از ویتنام در 1975 چه كند. اما روند حوادث به همت مردی در مسیری سیر نمود كه به ضرر شوروی ها از آب در آمد: وی پرزیدنت انور صادات از مصر بود، كسی كه تصمیم گرفت مسیر كشورش را به سوی اردوگاه امریكایی ها تغییر جهت دهد آن هم در زمانی كه به نظر می رسید طرف شوروی در حال پیروز شدن در آن رقابت است. تغییر جهت صادات جنبشی را به راه انداخت كه حتی هنگامی كه نزدیك ترین متحد منطقه ای او شاه ایران توسط ائتلاف اسلام گرایان و كمونیست هایی كه هزینه ی آنها از مسكو تامین می شد از قدرت سرنگون گردید، همچنان به حركت خود ادامه داد. 

واقعیت دوم كه باید مورد توجه قرار گیرد بی اعتنایی و تحقیرهایی است كه رهبران ارشد شوروی ـ به ویژه آندره گرومیكو وزیر امور خارجه برای مدت 25 سال ـ نسبت به كشورهای جهان سوم روا می داشتند. برای گرومیكو فقط یك قدرت بود كه اهمیت داشت، یعنی ایالات متحده آمریكا. تمامی كشورهای دیگر به ویژه كشورهای « جهان سوم » جز سربازانی در صفحه ی شطرنجی به وسعت جهان نبودند، بازی كه در اصل و از نظر او میان واشنگتن و موسوكو در حریان بود. در نتیجه خط و مشی شوروی ها در جهان سوم به انضمام ایجاد و سرپرستی ده ها حزب كمونیست یكجا به ك گ ب واگذار گردید و ك گ ب هم با بهره گیری از هر نیرنگ زشتی كه به تصور درآید بازی خشن و ناآرامی را به سهم خود به جلو برد.

ك گ ب اطلاعات غلطی به آیت الله روح الله خمینی فقید رد می كرد تا توقیف و اعدام ده ها نفر از افسران ارتش و نیروی هوایی را به اتهام واهی دوستی و همدلی با آمریكا میسر گرداند. ك گ ب همچنین در ایجاد اسناد جعلی كه نشان می دادند صادق قطب زاده یكی از نزدیكترین دستیاران آیت الله خمینی در توطعه ای برای قتل او به عنوان بخشی از طرحی با همكاری آمریكا شركت دارد مسئول بود. آن اطلاعات جعلی از دو كانال ارسال شده بودند: هانی الحسن مرد شماره یك پی ال او درتهران و شمس الدین امیرعلایی سفیر وقت ایران در پاریس كه خودش نیز سالها در لیست حقوق بگیران ك گ بود قرار داشت.

بعضی نیرنگ های كثیف ك گ ب دارای پیامدهای غم بار تری هم بودند. ارسال اطلاعات جعلی به دمشق رژیم بعثی را به تیر باران 200 افسر واداشت. و در عراق صدام حسین تعداد نامعلومی انسان را به قتل رساند زیرا مطابق با اطلاعات جعلی ك گ ب آنها ماموران انگلیسی یا آمریكایی بودند.

در تمامی این دوران علی رغم آن كه بودجه ی سازمان سیا صد بار بیشتر از بودجه ی ك گ ب بود، اما  ثمره ی كارهایش به مراتب كمتر و بدتر بود. هرچند كه سازمان مخفی بریتانیا كه با نام SIS  مشهور است در اسناد میتروخین با تحسین مورد تقدیر قرار گرفته است. در حالی كه ك گ ب مشغول انجام حقه های كثیف خود در تهران پس از انقلاب بود، بریتانیایی ها نیز مشغول استخدام ولادیمیر كوزیشكین یعنی رئیس ك گ ب در پایتخت ایران بودند.

نا گفته نماند كه فرح به زودی ك گ ب را با نشان دادن این كه یك « طرفدار پرشور سلطنت » است مایوس نمود. اسناد میتروخین نشان می دهند كه همدلی فرضی فرح با كمونیست ها چیزی نبود بیش از لغزش های دوره ی نوجوانی.

 

تاریخ انتشار اولیه شنبه 7 آبان 1384

 

 

 

1: http://www.asharqalawsat.com/english/news.asp?id=2206&section=8

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: