دانماركي ها ديگر جهان را درك نمي كنند

آوریل 10, 2008

گفتگوي شپيگل آن لاين با نخست وزير دانمارك

 برگردان علي محمد طباطبايي

 

   

دانماركي ها ديگر جهان را درك نمي كنند. آنها كاريكاتورهاي پيامبر اسلام را مدت ها پيش به فراموشي سپرده بودند تا اين كه اواخر ژانويه موج خشماگيني بر ضد دانماركآنها را غافلگير كرد. نخست وزير دانمارك آندرسن فوگ راسموس با شپيگل آن لاين در باره ي خروج از  بحران كاريكاتورها، عكس العمل هاي  خارج از اندازه ي مسلمانان و تهديد برخورد تمدن ها به گفتگو نشسته است

  

شپيگل: آقاي نخست وزير، وزير فرهنگ شما بريان ميكلسن خشنود است از اين كه دانماركي ها با انعطاف ناپذيري خود در اولين راند مسابقه ي برخور تمدن ها فاتح از ميدان بيرون آمده اند. آيا شما در شادي هاي او شريك هستيد؟

 

فوگ راسموس: من به هيچ وجه نمي توانم سردربياورم كه چگونه اين 12 كاريكاتور چنين غوغايي در جهان به راه انداخته است. احساس ما دانماركي ها مثل اين است كه انسان را در صحنه اي از فيلمي عوضي قرار داده باشند. اما من در هر حال اين نزاع را برخورد ميان تمدن ها نمي دانم، بلكه توجه ما اتفاقاً بايد بر پرهيز از اين نوع از مناقشه ها باشد. ما بايد به گفتگو باز گرديم، به درك متقابل و به تاييد و پذيرش آزادي عقايد. 

 

شپيگل: شما در ابتداي كار خود در پست فعلي از نوسازي فرهنگي خبر داديد، يا در واقع از نبردي فرهنگي در تمامي عرصه هاي اجتماع دانمارك. منظور شما دقيقاً چه بود؟

 

فوگ راسموس: اين يك سوء تفاهم است. در آن زمان آنچه براي من مطرح بود گفتگويي در باره ي ارزش هاي دانمارك بود. در جامعه ي دانمارك هميشه آشتي و گفتگو نقش تعين كننده داشته است. البته در كشور ما ارزش هاي مبنايي وجود دارد كه بايد مورد توجه و احترام همه قرار گيرد. در داخل چنين چهارچوبب ما كشوري ليبرال و اهل مدارا هستيم. دانمارك مكاني است كه هركس مي تواند در آن مطابق با سنت ها و شيوه هايي كه مي پسندد زندگي كند. اين طريقت دانماركي است.

 

شپيگل: اما فعلاً كه پرچم هاي دانمارك در پايتخت هاي كشورهاي عربي در آتش مي سوزند و دانماركي ها در جهان اسلام بايد بيم جان خود را داشته باشند.

 

فوگ راسموس: دانماركي ها در خانه ي خود تلاش مي كنند كه مسائل را به طور مسالمت آميز حل كنند و به همين خاطر هم براي آنها اين صحنه هاي خشونت انگيز در تلويزيون بسيار غير قابل باور و عجيب است. هرچند كه من به عنوان نخست وزير نمي توانم به خود اجازه دهم كه احساسات بر من مستولي شود.

 

شپيگل: براي اولين بار است كه دولت شما در مركز يك بحران جهاني غير قابل تصور قرار گرفته است كه گستره ي آن از شمال آفريقا تا جنوب آسيا امتداد دارد. 

  

فوگ راسموس: اين تظاهرات ديگر به آن كاريكاتورها كه روزنامه اي آزاد و مستقل دانماركي آنها را منتشر كرده بود ارتباطي ندارد. بسياري از گروه هاي ذي نفع در جهان اسلامي اكنون اين وضعيت را براي مقاصد و اهداف شخصي خود مورد بهره برداري قرار مي دهند.

 

شپيگل: دقيقاً چه گروه هايي مورد نظر شما هستند؟ 

 

فوگ راسموس: بعضي كشورهايي مانند سوريه و ايران اين جاروجنجال را براي منحرف كردن توجه از معضلات شخصي خودشان كه با جامعه بين الملل دارند مورد استفاده قرار مي دهند. فلسطيني ها كه پس از انتخابات اخير شديداً دچار تفرقه شده اند در دانمارك دشمني يافته اند كه آنها را دوباره با هم متحد مي سازد. افراط گرايان و بنيادگرايان اين مناقشه را براي پيشبرد برنامه هاي خود و به دست آوردن اعضاي جديد مورد بهره برداري قرار مي دهند. 

 

شپيگل: هنگامي كه خود شما براي اول بار اين كاريكاتورها را در يولاندس پوستن مشاهده رديد چه فكر كرديد؟

 

فوگ راسموس: من حتي نمي توانم دقيقاً به خاطر بياورم كه كه چه وقت آنها را براي اولين بار ديدم. هنگامي كه مباحثه ي عمومي در باره ي آنها به راه افتاد ديگر مي بايست به آنها توجه مي كردم. براي اكثر مردم دانمارك قضيه به همين نحو بود. هيچ كس واقعاً توجه چنداني به آنها نداشت.

 

شپيگل: در هر حال آنها در بزرگترين روزنامه ي دانمارك منتشر شدند.

 

فوگ راسموس: كاريكاتور بخش مهمي از فرهنگ مباحثه هاي ما است. آنها بايد تندي هاي موجود در بگومگوهاي سياسي را از طريق شوخ طبعي و طنز خود كاهش دهند. در كاريكاتور موضوع اصلي ارسال پيامي روشن و قاطع است همراه با لطيف تر كردن آن. از اين جهت دانماركي ها آن قدر ها از كاريكاتورها دلخور نمي شوند. وانگهي هيچ كدام از ما علاقه اي به توهين به مسلمان ها ندارد.

 

شپيگل: آيا شما در آغاز مشكل به وجود آمده را بيش از حد دست كم نگرفتيد؟

 

فوگ راسموس: ابتدا مسئله فقط بحثي داخلي بود كه ما آن را اتفاقاً جدي گرفتيم. من در سخنان خود به مناسبت سال نو ميلادي به روشني گفتم كه اين دولت هر تلاشي براي بد جلوه دادن و تمسخر دين ها و گروه هاي قومي ديگر را شديداً محكوم مي كند. دولت هاي عربي پيام مرا به خوبي پذيرفتند و تصور ما اين بود كه موضوع ديگر فيصله يافته.

 

شپيگل: اما به سرعت دريافتيد كه حدس شما درست نبوده است.

 

فوگ راسموس: وضعيت به ناگهان وخيم شد و ما هنوز هم دقيقاً نمي دانيم كه براي چه. فقط تا اين اندازه روشن است كه بعضي از رهبران ديني از دانمارك به كشورهاي اسلامي رفتند و پس از آن است كه در همه جا اطلاعات غلط در باره ي ما آغاز شده و به اين آتش افروزي ها دامن زده مي شود.

 

شپيگل: اما آيا شما نيز مرتكب اشتباهاتي نشديد؟ 

 

فوگ راسموس: فكر نمي كنم كه كار ديگري هم از دستمان بر مي آمد. هنوز هم اين شايعه دهان به دهان مي گردد كه دولت از ملاقات با نمايندگان 11 سفارتخانه ي اسلامي خودداري كرده است. اين به هيچ وجه صحت ندارد. و زير امور خارجه ي ما با آنها ملاقات كرد و اين كار ها كاملاً طبيعي است. هرچند درخواست سفارت خانه هاي اسلامي اين بود كه من بر ضد آن روزنامه دست به اقدام قانوني بزنم. من با احترام بسيار به آنها گفتم كه به عنوان نخست وزير كشوري دموكراتيك نه مي توانم و مايل به چنين كاري هستم.

 شپيگل: پس چرا همكار سوئدي شما گوران پرسون شما را مورد انتقاد قرار داد و گفت كه اگر به جاي شما   مي بود هركز چين وضعيتي را كم بها نمي داد؟

 

فوگ راسموس: اول اين كه او در موقعيت من نيست. دوم، من هرگز در هيچ مسئله ي داخلي سوئد دخالت نمي كنم و سوم اين كه من هميشه خوشوقت مي شوم از اين كه سوسيال دموكرات هاي سوئد مرا مورد حمله قرار دهند، زيرا اين نشانه اي از آن است كه كارهايمان در اينجا درست است.

 

شپيگل: رهبران ديني 27 گروه اسلامي در دانمارك شما را به ناديده گرفتن درخواستي كه به امضاي 17000 نفر از مسلمان هاي مومن رسيده بود و در آن خشم خود را نسبت به شما بيان كرده بودند متهم كرده اند.

 فوگ راسموس: اين هم باز يك سوء تفاهم ديگر است. آنها به ناگهان و بدون وقت قبلي پشت در اتاق من ظاهر شدند. من حتي آنجا نيز نبودم. اما تصور مي كنم كه تمامي نامه ها و يادداشت ها را پاسخ داده باشم.

 

شپيگل: دو سال پيش از اين هنگامي كه شما به فيلم نامه نويس هلندي فيلم « تسليم » كه همان فيلم كارگردان مقتول هلندي تئو ونگوگ است جايزه اي براي آزادي اعطا كرديد توسط مسلمان ها به انتقاد گرفته شديد و سپس با نمايندگان سازمان هاي گوناگون خارجي هاي ملاقات كرديد. چرا اين بار به نحو ديگري رفتار كرديد؟

 

فوگ راسموس: در آن زمان موضوع اصلاً بر سر دين نبود بلكه قضيه ادغام خارجي ها بود، يعني خط و مشي هاي ما در خصوص مهاجرت و پناهندگي سياسي. حتي در آن زمان نيز تفاوت هاي قابل توجهي ميان نمايندگان ديني و سياسي وجود داشت. ليكن بعضي از رهبران ديني دو چهره هستند ـ به انگليسي يا دانماركي پيام تفاهم ارسال مي كنند اما به عربي عكس آن را. در اينجا بايد اشاره شود كه رهبران ديني كاريكاتورهاي جعلي را كه هرگز در نشريه هاي ما منتشر نشده بود در كشورهاي اسلامي دست به دست گرداندند. اين گونه اعمال به هيچ وجه با علائق اكثريت قاطع مسلمان هاي ميانه روي دانمارك  همخواني ندارد.

  

شپيگل: آيا احساس مي كنيد كه جامعه بين الملل به حد كافي از شما حمايت كرده است؟

 

فوگ راسموس: از اين جهت هيچ شكايتي ندارم. تمامي شركاي ما ـ اتحاديه ي اروپا، ناتو و ايالات متحده ـ همبستگي خود را اعلام كردند. اين بسيار مهم است. جهان اسلامي بايد درك كند كه ما منزوي نيستيم. زيرا موضوع اصلي كاريكاتورها نيست بلكه ارزش هاي دموكراتيك است.

 

شپيگل: آيا شما از اين بابت خوشحال هستيد كه روزنامه هاي ساير كشورها اين كاريكاتورها را براي همبستگي با شما منتشر نمودند؟

 

فوگ راسموس: اين را بايد خود روزنامه نگاران پاسخ دهند. البته كمترين فايده ي آن اين بود كه توانست بحثي را در باره ي تفسيرهاي متفاوت از آزادي عقايد و همبستگي ميان روزنامه نگاران سراسر جهان به راه اندازد. من فقط مي توانم بازهم تاكيد كنم كه اين طراحي ها نه توسط دولت بلكه روزنامه اي مستقل منتشر شده است. بنابراين نه دولت و نه مردم دانمارك را مي توان مسئول آنها دانست.

 

شپيگل: آيا شما اننظار عكس العمل شديدي را از اتحاديه ي اروپا براي مقابله با تحريم هاي اقتصادي كالاهاي دانماركي در كشور هاي عربي داريد؟

 

فوگ راسموس: نماينده ي اتحاديه اروپا پتر ماندلسون به روشني توضيح داده است كه تحريم يكي از اعضاي اتحاديه ي اروپا به منزله ي تحريم كل آن است. در افتادن با دانمارك كوچك يك چيز است و در گيري با جامعه ي قدرتمندي متشكل از 25 كشور كه بزرگترين قدرت اقتصادي جهان را نمايندگي مي كنند چيز ديگر. گذشته از آن اين واقعيت را برجسته مي سازد كه اتحاديه ي اروپا جامعه اي است با ارزش هاي مشترك.

 

شپيگل: اما همبستگي به تنهايي تحريم را خاتمه نمي دهد. چه چيزهاي ديگري هم بايد رخ دهند؟ 

 

فوگ راسموس: بسيار خوشحالم از اين كه بالاترين نماينده ي سياسي انجاديه اروپا آقاي خاوير سولانا اين هفته به ماموريت ديپلوماتيك به خاورميانه خواهد رفت و نه تنها با دولت ها كه با رهبران ديني نيز ملاقات خواهد كرد. كار او مفيد واقع خواهد شد. همزمان ما تلاش مي كنيم كه اين مناقشه را به طور دوجانبه تخفيف دهيم. و البته بعضي نشانه ها به چشم مي خورد كه تنش ها در حال فرونشستن است.

 

شپيگل: دو سال پيش دولت شما برنامه اي بلندپروازنه را براي تقويت گفتگو و ايجاد رابطه با كشورهاي عربي آغاز كرد كه حالا ديگر شكست خورده است. چگونه مي خواهيد اين برنامه را احيا كنيد؟

 

فوگ راسموس: واقعاً بسيار عجيب است. ما يكي از اولين كشورهايي بوديم كه چنين برنامه ي مشاركتي را آغاز كرديم و در ميان بزرگترين پرداخت كنندگان كمك هاي نقدي به مثلاً فلسطيني ها هستيم. و اكنون بايد مشاهده كنيم كه چگونه پرچم هاي دانمارك به آتش كشيده مي شوند و تظاهرات خشمگينانه برضد ما سازماندهي مي شود. انتظار مي رفت كه با ابتكار و پيشقدمي اعراب اصلاحات اقتصادي و اجتماعي در آن منطقه از جهان سرعت بخشيده شود، اما حالا براي ما اين يك ضربه ي شديد است كه ببينيم تا اين اندازه خصمانه مورد انتقاد قرار مي گيريم. در آن زمان تصور تصور ما بر اين بود كه در صف مقدم نوگرايي قرار داريم.

 

 شپيگل: اكنون بعضي ها در كشور شما نيز خواهان كاهش شديد حمايت هاي اقتصادي مثلاً از فلسطيني ها هستند.

 

فوگ راسموس: ما نمي خواهيم سياست هاي خود را عوض كنيم. اكنون زمان آرام كردن است و نه كاستن از كمك ها. در دراز مدت اين به نفع ما است كه روابط حسنه ي خود با جهان عرب را بازسازي كنيم.

 

شپيگل: آيا شما مي توانيد شركاي سياسي خود را در حزب مردم دانمارك متقاعد سازيد، يعني كساني را كه در تهاجمات بيگانه ستيزانه نسبت به مسلمان ها بسيار افراطي برخورد مي كنند؟ 

 

فوگ راسموس: بيگانه ستيزي را كه شما مي گوييد. حزب مردم داراي موضع و نظري روشن در خصوص مهاجرت و بزهكاري است. در حوزه هاي ديگر مانند سياست هاي اجتماعي از حزب خود من و حتي از سوسيال دموكرات ها چپ تر است و حزبي دست راستي نيست.

 

شپيگل: تحت حفاظت پليس قرار دادن بعضي از شهروندان براي دانمارك و سنت ليبرالي اش امر بيسابقه اي است. مطابق با بعضي بيانيه ها تروريست ها حتي دانمارك را نيز هدف گرفته اند.

 

فوگ راسموس: ما اين اقدامات امنيتي را كه ضروري مي دانستيم اتخاذ كرديم. هرچند كه اين تهديدات نيز اصلاً چيز تازه اي نيستند. از 11 سپتامبر 2001 تمام جهان در برابر چنين مخاطره هايي قرار گرفته. اما اين هم درست است كه دانمارك از اين جهت دچار نوعي سوء شهرت شده است.

 

شپيگل: با توجه به موج فزاينده ي حمله ها بر عليه دانمارك و تهديدات تاسيسات دانماركي بيانيه هاي شما به ناگهان لحن پوزش خواهانه اي پيدا كردند. آيا اين نوعي عقب نشيني و تسليم در برابر خشونت گرايي نبود؟

 

فوگ راسموس: هيچ كس نمي تواند انكار كند كه اين كاريكاتورها باورهاي بسياري از مسلمانان را جريحه دار كرده اند. و اين هم كار درستي است كه براي كاستن از آن همدلي و تفاهم نشان داده شود. دولت هيچ علاقه و منافعي در توهين به اسلام يا هر دين ديگر ندارد. ليكن تمامي اين تظاهركنندگان بايد اين نكته را دريابند كه دولت دانمارك هيج وسيله اي براي نظارت بر مطبوعات آزاد خود ندارد. معضل اصلي ما همين است كه هيچ كدام حرف ديگري را به درستي درك نمي كند.

 

شپيگل: آيا اين قبيل سوء تفاهم ها نمي تواند به برخورد ميان تمدن ها تبديل شود كه ساموئل هانتينگتون هميشه در باره ي آن هشدار داده بود؟

 

فوگ راسموس: من در اين باره بسيار انديشيده ام. ما البته به سهم خود نبايد بگذاريم كه چنين مخاطره اي ناديده گرفته شود. بدبختانه نشانه هاي غير قابل انكاري به چشم مي خورد كه از چنين تحولي حكايت دارند. من شخصاً بسيار از آن متاسفم اما آنچه پيش آمده اين واقعيت را به درستي مورد تاكيد قرار مي دهد كه ابتكار عمل ما دو سال پيش از اين در مورد تشنج زدايي با كشورهاي عربي تا چه اندازه درست و اصولي بود. در عين حال نبايد دچار اين توهم شويم كه افراط گراياني هم به راستي هستند كه به دنبال راه انداختن اين جنگ ميان تمدن ها هستند.

  

شپيگل: آقاي نخست وزير از شما براي شركت در اين گفتگو بسيار متشكريم.

 

 تاریخ انتشار اولیه جمعه 28 بهمن 1384 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: